عَنْ أَبِي ذَرٍّ رضي الله عنه أَنَّ رَسوُلَ اللهِ صلي الله عليه وسلم قَالَ: يُصْبِحُ عَلَى كُلِّ سُلاَمَىْ مِنْ أَحَدِكُمْ صَدَقَةٌ فَكُلُّ تَسْبِيحَةٍ صَدَقَةٌ وَكُلُّ تَحْمِيدَةٍ صَدَقَةٌ وَكُلُّ تَهْلِيلَةٍ صَدَقَةٌ وَكُلُّ تَكْبِيرَةٍ صَدَقَةٌ وَأَمْرٌ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ وَنَهْيٌ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ وَيُجْزِئُ مِنْ ذَلِكَ رَكْعَتَانِ يَرْكَعُهُمَا مِنَ الضُّحَى. متفق عليه

İmam Müslim Ebû Zer (r.a)’tan rivayet ediyor. Hz. Fahr-i Cihan (a.s.v) şöyle buyurdu:

: يُصْبِحُ عَلَى كُلِّ سُلاَمَىْ مِنْ أَحَدِكُمْ صَدَقَةٌ Sizden herbiriniz, sabaha çıktığınız zaman, vücdunuzdaki eklemlerin sayısınca sadaka vermeniz üzerinize vacip olur .

Her insan sabaha çıktığı zaman, vücudundaki eklemlerinin tuttuğunu, o kemiklerin çalıştığını görünce, Allah’a teşekkürün bir ifadesi olarak sadaka vermesi gerekir. Zira akşam yatıp sabahleyin kalktığında veya günün herhangi bir saatinde kol eklemlerinin veya boyun eklemlerinin çalışmadığını, tutulduğunu gören, veya felç hastalığına yakalanan bir kimsenin hayatta ne büyük sıkıntılar, zorluklar çektiğini hep birlikte görmekteyiz.

İşte nimetin kıymetini bilip o nimeti veren kimseye teşekkür etmenin bir ifadesi olarak her Müslüman’ın vücudundaki eklemlerin sayısınca her gün sadaka vermesi gerekir. Bir başka hadis-i şerifte Efendimiz (a.s.v) insan vücudunda 360 tane eklemin olduğunu bildirmiştir(Müslim, Zekat 54) .

İlk bakışta günde 360 tane sadaka vermek çok zormuş gibi gelse de hadis-i şerifimizin devamından bunun ne kadar kolay ve basit olduğunu anlıyoruz. Efendimiz (a.s.v) sözüne devamla şöyle buyurdu:

فَكُلُّ تَسْبِيحَةٍ صَدَقَةٌ Söylediğiniz her bir “Sübhanellah” (Allah’ım seni her türlü noksaklıklardan tenzih ederim) kelimesi SADAKADIR...

وَكُلُّ تَحْمِيدَةٍ صَدَقَةٌ Söylediğiniz her bir “Elhamdulillah” (Allah’ım, bütün güzellikler ve övgüler sana aittir) sözü SADAKADIR...

وَكُلُّ تَهْلِيلَةٍ صَدَقَةٌ Söylediğiniz her bir ( لا اله الاالله ) sözü SADAKADIR...

وَكُلُّ تَكْبِيرَةٍ صَدَقَةٌ Söylediğiniz her bir ( الله اكبر ) sözü SADAKADIR...

وَأَمْرٌ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ İyiliği emretmek, güzellikleri teşvik etmek SADAKADIR...

وَنَهْيٌ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ Kötülüğü yasaklamak, kötülüklere engel olmak SADAKADIR...

وَيُجْزِئُ مِنْ ذَلِكَ رَكْعَتَانِ يَرْكَعُهُمَا مِنَ الضُّحَى Duha vaktinde iki rekat namaz kılmak, bütün bu sadakaları vermeye bedeldir... (Müslim, Zekat 56. Buharî, Cihâd 72)

* * *

Bu hadis-i şerifimizden çıkaracağımız ibret ve dersleri şöyle sıralayabiliriz:

1- Nimetlerin kıymeti bilinmeli, nimetleri verene teşekkür edilmelidir. Aksi takdirde nimetler elimizden alınır.

2- Her Müslüman sabaha çıktığında vücudundaki eklemlerin çalıştığını görünce bu hadis-i şerifte belirtilen yollardan birisiyle günde 360 tane sadaka vermesi gerekir.

3- ( سبحان الله ), ( والحمدالله ) ve ( الله أكبر ) gibi kelimeler anlamları çok büyük, şanlı ve ağır kelimelerdir. Onun içindir ki ağzımızı ve dilimizi bu kelimlelerle süslemeliyiz. Bu kelimeleri çokça söyleyen bir kimse bir taraftan kendi psikolojisini ve ruhunu kuvvetlendidiği gibi, diğer taraftan da sadaka sevabı kazanır. Böylece çift taraflı güzelliklere sahip olarak manâ aleminin derinliklerine uçup gider...

4- İyiliği emredip kötülüğü yasaklamak İslam’ın en önemli farizalarından biridir. İyiliği emredip-kötülüğü yasaklamak için âmir olmak gerekir. Günümüz dünyasında Müslümanların zillet altında yaşamalarının sebeplerinden bir tanesi de kötülüklere engel olmayıp iyilikleri teşvik etmemeleridir. Eğer kötülüklere engel olunmazsa, kötülükler yayılır ve hakim olur. İyilikler de teşvik edilmez ise, iyilikler söner ve yok olur... Böylece toplumlar, içinde yaşanılması çok zor ve çekilmez bir hale gelir... İşte günümüz dünyası bu sonuca doğru gidiyor...

Biz nübüvvet mektebinden aldığımız ışıkla, uçuruma doğru sürüklenen dünya insanlığına bir ip uzatıyoruz... Ancak insanlar cehaletin karanlıkları içinde bu ipi ellerinin tersiyle itiyorlar... Karanlıkların arasında vahyin ışığına koşanlara müjdeler olsun.

Kötülükleri yok etmeye gücü yetmeyen bir kimse en azından, iyilikleri neden teşvik etmez?... Kötülükleri yok edemiyorsanız, iyilikleri neden teşvik etmiyorsunuz? İyi bir iş yapan kimseyi, en azından sözlerinizle teşvik edip takdir edemez misiniz? Maddi imkanınız olmasa da, teşekkür ederek iyilik yapan bir kimseyi cesaretlendiremez misiniz?... Bâri kötülükleri direk engellemeye gücü yetmeyen bir kimse, en azından iyilikleri teşvik ederek kötülüklerin yayılmasına engel olamaz mı?.. Halbu ki sevgili Peygamberimiz (s.a.v), kötülükleri eliyle ve diliyle değiştirmeye gücü yetmeyip de kalbiyle protesto eden bir kimse için “Bu imanın en zayıfıdır” diyerek çok ağır bir ifadeyle bizleri uyarmıştır. (Müslim, İman 78)

5- İki rekatlık Duhâ (kuşluk) namazı, 360 sadaka vermeye bedel olacak kadar faziletli ve değerlidir:

عَنْ أبي هُرَيْرَةَ، رَضيَ الله عَنْه، قالَ: أَوْصَانِي خَلِيلي بِصِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ، وَرَكْعَتَي الضُّحَى، وَأَنْ أُوتِرَ قَبلَ أَنْ أَرْقُدَ.

Ebu Hureyre (r.a), “Sevgilim bana 3 şeyi emretti: 1) Her ay üç gün oruç tutmayı, 2) iki rekat Duha namazı kılmayı, 3) yatmadan önce Vitir namazı kılmayı” diyerek Duha namazının değerini iç yakıcı bir üslupla ifade etmiştir... (Bkz.Buharî, teheccüd 33. Ebû Dâvud, Vitr 7)

Biz de, Sevgililer Sevgilisine, yeryüzündeki çakıl taşlarının sayısınca, salat-ü selam gönderir, kıyamet gününde tebessüm eden bir yüzle bizi karşılayarak Havz’ın başında O’na kavuşmayı ümid ederiz...

الصلاة والسلام عليك يا رسول الله... الصلاة والسلام عليك يا نبي الله ... الصلاة ولسلام عليك يا سيد الأولين والأخرين...