عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسوُلَ  اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ: بَيْنَماَ رَجُلٌ يَمْشِي بِطَرِيقٍ اِشْتَدَّ عَلَيْهِ الْعَطَشُ فَوَجَدَ بِئْرًا فَنَزَلَ فِيهَا فَشَرِبَ ثُمَّ خَرَجَ فَإِذَا كَلْبٌ يَلْهَثُ يَأْكُلُ الثَّرَى مِنَ الْعَطَشِ فَقَالَ الرَّجُلُ لَقَدْ بَلَغَ هَذَا الْكَلْبَ مِنَ الْعَطَشِ مِثْلُ الَّذِي كَانَ قَدْ بَلَغَ مِنِّي فَنَزَلَ الْبِئْرَ فَمَلأَ خُفَّهُ مَاءً ثَمَّ أَمْسَكَهُ بِفِيهِ حَتَّي رَقِيَ فَسَقَى الْكَلْبَ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَغَفَرَ لَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّه وَإِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ أَجْرًا فَقَالَ فِي كُلِّ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ

İmam Buhari ve Müslim, Ebu Hureyre (r.a)’tan naklen Hz. Fahr-i Cihan Efendimiz (a.s.v)’ın şöyle dediğini rivayet ettiler:

“ بَيْنَماَ رَجُلٌ يَمْشِي بِطَرِيقٍ ” Bir zamanlar adamın biri, bir yolculuk esnasında giderken.

“ اِشْتَدَّ عَلَيْهِ الْعَطَشُ ” Şiddetli bir şekilde susadı, (adeta ateş gibi yanıyordu)

“ فَوَجَدَ بِئْرًا ” Bir de, önüne bir kuyu çıktı.

“ فَنَزَلَ الْبِئْرَ ” Hemen kuyuya indi.

“ فَشَرِبَ ” kana kana su içti.

“ ثُمَّ خَرَجَ ” Sonra kuyudan dışarı çıktı.

“ فَإِذَا كَلْبٌ يَلْهَثُ ” Bir de baktı ki bir köpek, soluk soluğa dilini dışarı çıkarmış!

“ يَأْكُلُ الثَّرَى مِنَ الْعَطَشِ ” Susuzluktan kuyunun etrafındaki nemli toprakları yiyor.

“ فَقَالَ الرَّجُلُ لَقَدْ بَلَغَ هَذَا الْكَلْبَ مِنَ الْعَطَشِ مِثْلُ الَّذِي كَانَ قَدْ بَلَغَ مِنِّي ” Adam, köpeğin bu halini görünce “hiç şüphesiz ki bu köpek de, benim susadığım gibi susamış” dedi.

“ فَنَزَلَ الْبِئْرَ ” Ve hemen kuyuya tekrar indi.

“ فَمَلأَ خُفَّهُ مَاءً ” Ayağındaki çarığı suyla doldurdu.

“ ثَمَّ أَمْسَكَهُ بِفِيهِ ” Sonra onu ağzıyla tutarak

“ حَتَّي رَقِيَ فَسَقَى الْكَلْبَ ” Yukarı çıktı ve köpeği suladı...

“ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَغَفَرَ لَهُ ” Onun bu güzel davranışından dolayı Allah Teala onu taktir etti ve geçmiş günahlarını bağışladı!.. (Buharinin bir başka rivayeti: “Allah onu takdir etti, günahlarını bağışladı ve Cennete yerleştirdi” şeklindedir.)

“ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّه وَإِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ أَجْرًا ” Efendimizin bu sözlerinden, cahiliyye toplumunda, insanların bile hayvan yerine konularak haklarının çiğnendiğini gören sahabeler çok etkilenerek “Ey Allah’ın Rasûlü! Biz hayvanlar yoluyla da sevap kazanabilir miyiz?! (Bize hayvanlardan da sevap gelir mi?!) diye bir soru sordular. Bu soruya alemlere rahmet olarak gönderilen Hz. Fahr-i Cihan (a.s.v)’ın verdiği cevap, çölün ortasından kıyamete kadar gelecek olan bütün nesillerin yüreklerini sarsacak kadar geniş ve evrensel oldu.

“ فَقَالَ فِي كُلِّ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ ” Can taşıyan her mahluk vesilesiyle sevap kazanabilirsiniz... (Ciğer taşıyan her mahlukta sizin için sevap vardır...)

(Buharî, Edeb 27. Müslim, Selam 153)

* * *

Nübüvvetin, bütün alemler için bir rahmet kaynağı olduğunu bir kere daha gösteren, Hz. Fahr-i Cihan’ın getirdiği ölçülerin gönülleri sıcak bir rahmet, sevgi ve aşk ateşiyle yakan yüce değerlerle dolu ilahi bir sistem olduğunu bir kere daha ıspatlayan bu hadis-i şerifimizden çıkaracağımız ibret ve dersleri şöyle sıralayabiliriz:

Acıma ve Şefkat Duyguları:

1- Yüce Rabbimiz Allah ( Subhanehu ve Teala), acıma duygularına büyük önem vermektedir. Bu hadis-i şerifte, susuzluktan nemli toprakları yiyen bir köpeğe acıyarak köpeğin yardımına koşan bir kulunu, takdir ettiğini, bağışlayıp cennetine koyduğunu ilan ederek bu acıma ve merhamet sıfatlarına asıl kendi Zât-ı Akdesi’nin layık olduğunu Rasul-ü Ekremi’nin diliyle bizlere bildirmiştir. Onun içindir ki mahlukatı yaratınca “ ان رحمتي تغلب غضبي ” “hiç şüphesiz ki, rahmetim, öfkeme galip geliyor, Rahmetim gadabımı geçiyor” cümlesini arşın üzerindeki bir kitaba yazmıştır. Böylce bizleri devamlı mahlukata karşı merhametli olmaya teşvik etmiş, acıma ve şefkat duygularını canlı tutmaya dâvet etmiştir. Sevgili Peygamberi’nin diliyle İslâm’ın evrensel mesajını dünya insanlığına şu cümlelerle özetlemişti.

“ من لا يرحم لا يرحم ” Merhamet etmeyene, merhamet edilmez...

Merhamet etmeyen, merhamet bulamaz...

Yerdekilere merhamet etmeyene, göktekiler merhamet etmez...

Cennete Giden Bir Yol Bulmak:

2- Bu hadis-i şerifin bir başka rivayetinde şu ibare geçmektedir:

بَيْنَمَا كَلْبٌ يُطِيفُ بِرَكِيَّةٍ قَدْ كَادَ يَقْتُلُهُ الْعَطَشُ إِذْ رَأَتْهُ بَغِيٌّ مِنْ بَغَايَا بَنِي إِسْرَائِيلَ فَنَزَعَتْ مُوقَهَا فَاسْتَقَتْ لَهُ بِهِ فَسَقَتْهُ فَغُفِرَ لَهَا بِهِ .

“Susuzluktan ölmek üzere olan bir köpek bir kuyunun etrafında dolaşıp dururken, İsrail oğullarından fahişe bir kadın onu gördü, hemen çizmesini çıkardı ve onunla köpek için kuyudan şu çekerek köpeği suladı. Bu yüzden o kadın affedilip bağışlandı...” ( Buharî Enbiya 54. Müslim Selam 155)

O halde bizler kalbimizdeki acıma ve merhamet duygularıyla kendimizi bağışlatmanın bir yolunu bulmalıyız. Mesela, kış mevsimlerinde penceremizin kenarına kuşlar için bir avuç yem koyarak... Kedilere köpeklere yiyecek vererek... Karıncaları ezmemek için âzami dikkat göstererek... Mahallemizdeki kömür alamayan, beslenme yetersizliği çeken, hastalığını tedavi ettirecek imkan bulamayan kimseleri tespit edip onların sıkıntılarını gidererek... vs, bir yolla kendimizi bağışlatmanın ve cennete girmenin bir yolunu aramalıyız. Bu hadisler, İslam’da merhamet yollarının çok bol olduğunu, dolayısıyla yüce Rabbimizin, bizim bunlardan bir tanesine sarılıp kurtulmamızı beklediğini göstermektedir.

Hayvanların Bile Özlediği Nizam:

3- İslam, insan haklarından da öte hayvan haklarını bile gözetmiş, insanlardan da öte hayvanları bile şu yeryüzü toprağı üzerinde rahat ettirecek ölçüler getirmiştir. Alemlere Rahmet olarak gönderilen sevgili Peygamberimiz (s.a.v) bu hakikati فِي كُلِّ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْر “Yaş her ciğerde ecir vardır.” Yani can taşıyan her şeye gösterilecek şefkat, merhamet ve iyilik duygularıyla bir Müslüman’ın bol sevaplar kazanacağını söyleyerek bu yüce değerleri üç kelimeyle özetlemiştir. O güzel Peygambere yeryüzündeki yüreklerin sayısınca salatü selam eder, o Peygamberi bize gönderen Alemlemlerin Rabbini, acıma, şefkat ve merhamet duygularıyla yanıp kavrulan kalplerden fışkıran Sena ve Tazimlerle hamd ile tesbih ederiz.

 الصلاة والسلام عليك يا رسول الله... الصلاة والسلام عليك يا نبي الله... الصلاة والسلام عليك يا حبيب الله...