عن عَبْدَاللَّهِ بْنَ عَمْرٍو رَضِي اللهُ عَنْهمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم : أَرْبَعُونَ خَصْلَةً أَعْلاَهُنَّ مَنِيحَةُ الْعَنْزِ مَا مِنْ عَامِلٍ يَعْمَلُ بِخَصْلَةٍ مِنْهَا رَجَاءَ ثَوَابِهَا وَتَصْدِيقَ مَوْعُودِهَا إِلاَّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ بِهَا الْجَنَّةَ 

İmam Buharî, Abdullah b. ‘Amr b. El-Âs (r.a)’ın şöyle dediğini rivayet eder: Hz. Fahr-i Cihan (a.s.v) buyurdular ki:

“ أَرْبَعُونَ خَصْلَةً ” (İslam’da) 40 haslet (40 amel, 40 davranış) vardır ki,

“ أَعْلاَهُنَّ مَنِيحَةُ الْعَنْزِ ” Bu kırk amelin en yüksek derecesi, birisine sağıp sütünden faydalanması için ödünç olarak bir keçi vermektir.

“ مَا مِنْ عَامِلٍ يَعْمَلُ بِخَصْلَةٍ مِنْهَا ” Bu kırk amelden birisini yapan bir kimse

“ رَجَاءَ ثَوَابِهَا وَتَصْدِيقَ مَوْعُودِهَا ” Sevabını umarak ve hakkındaki vaadlere inanarak...

“ إِلاَّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ بِهَا الْجَنَّةَ  ” (İşte o kimseyi) Allah Teala bu amel vesilesiyle kesinlikle Cennete yerleştirir...

“40 haslet vardır ki, bunların en üsütnü birisine sütünü sağıp tekrar geri iade etmesi için bir keçi vermektir. Her kim, sevabını umarak, vaadine inanarak bu kırk amelden birisini yaparsa, Allah onu Cennete yerleştirir”. (Buharî , Hibe 35)

* * *

MENÎHATÜ’L-‘ANZ

Bu hadislerin okullarda okutulduğu dönemlerde, bu hadislerin kültürüyle yetişen Müslüman halkımız, bu hadislerden ilham alan ecdadımız arasında, fakirlere, ihtiyaç sahiplerine, düğün ve sünnet merasimlerinde ev sahiplerine sağmal inek, sağmal keçi, sağmal koyun vermek yaygın bir âdetti. Hadiste geçen ibaresiyle ( منيحة العنز ), akşama kadar otlayan bir keçiyi, veya bir koyun ve ineği akşam olunca sütünü sağmadan falanca komşuya, falanca kimseye gönderip komşusu sütünü sağdıktan sonra keçiyi tekrar sahibine geri iade etmesinin adıdır. İşte böyle ince bir davranış, hadis-i şerifimizde, Rasulullah (s.a.v) tarafından övülmüştür. Bakınız, keçinin kendisini değil, sütünü bir Müslüman’a hibe etmeyi (ve bunu alışkanlık haline getirmeyi) Hz. Fahr-i Cihan (a.s.v), İslam’daki 40 hasletin en yüksek derecesi olarak değerlendiriyor ve bu basit, ama ince ve zarif davranışı işleyen bir kimseyi Allah Teala’nın Cennete yerleştireceğini söylüyor!

Bütün bunlar yüce dinimiz İslam’ın, ince, zarif ve latif ölçülerle dolu, ne büyük bir rahmet nizamı olduğunu gösteren tatlı delillerdir...

Bu hadis-i şerifi günümüzde şöyle anlayabiliriz: Güzel niyetlerle bir Müslüman’ın sıkıntısını gidermek, bir Müslüman’a faydalı olmak, kainatın yaratıcısı tarafından övülüp takdir edilen güzel bir davranıştır. Yüce Rabbimiz böyle güzel amellerin karşılığında ödül olarak Cenneti veriyor... O halde, köyde yaşayanlar bu güzel ameli tekrar canlandırabilirler... Şehirde yaşayanlar ise, karı-koca çalışan bir aileye, bir akşam yemek yapıp götürebilirler. Malımızın hepsini veremesek bile, geçici bir müddet ödünç kullanmak için bir Müslüman’a verebiliriz. Mesela arabamızı bir Müslüman kardeşimizin sıkınıtısını gidermek için bir süreliğine verebiliriz. Ev sahipleri, dükkan sahipleri kiracılarından en azından bir aylık kira almayabilirler. İşte böyle davranışlar bir taraftan fertler arasındaki bağları kuvvetlendirdiği gibi, böylece sevgi, barış ve huzur toplumunun temelleri atıldığı gibi, diğer taraftan da kainatın yaratıcısının takdirini kazanarak karşılığında cennetin verildiği ince davranışlardır...

Hadis-i şerifimizde bir nokta dikkatimizi çekmektedir: Efendimiz (a.s.v), insanı Cennete götüren 40 davranışın arasında en yüksek dereceye sahip olan şeyin, bir keçinin kendisini değil, sütünü bir Müslüman’a hibe etmeyi gösteriyor. Arkasından sevabını umarak, vaadine inanarak (yani Efendimizin sünnetine tabi olarak) bu kırk amelden herhangi birisini yapan kimsenin Cennete gireceğini söylüyor. Burada aklımıza şöyle bir soru geliyor: Eğer Müslümanı Cennete götüren 40 yoldan en yüksek olanı, en ağır olanı bir keçinin sütünü hibe etmek kadar kolay ve basit bir yol ise, kim bilir geri kalan 39 yol nasıldır acaba?!

Bizleri böyle latif haberlerle müjdeleyip gönlümüzü sevinç, mutluluk ve huzur ile dolduran, böylece ince duygularla, samimi niyetlerle Müslümanlara faydalı olmaya taşvik eden Beşerin Efendisine, yeryüzündeki zerrelerin sayısınca salat-ü selam göndeririz...

الصلاة والسلام عليك يا رسول الله... الصلاة والسلام عليك يا نبي الله... الصلاة والسلام عليك يا سيدالاولين والاخرين...